Correcte informatie terugvinden over mondmaskers is niet eenvoudig. Welke type mondmasker moet ik kopen? Waartegen beschermen ze precies? Is een zelfgemaakt masker voldoende? Zijn er risico’s verbonden aan het gebruik van een masker? Op deze vragen willen we hier in deze blog een helder antwoord geven.

Vandaag; de vreemde wending in het advies over mondmaskers. Waarom wordt nu opeens wel aangeraden om een mondmasker te dragen?

Nog niet zo heel lang geleden, bij het begin van de pandemie in maart werd het gebruik van mondmaskers uitdrukkelijk afgeraden voor al wie geen verzorgend personeel was of zelf geen ziekteverschijnselen vertoonde. Officieel is dat ook vandaag nog het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Wat is er dan veranderd? Landen die de besmettingscurve onder controle hebben, zijn gestart om de strengste lockdown-maatregelen af te bouwen. Waar tot voor kort alleen essentiële verplaatsingen waren toegestaan, mogen we nu ook al de auto nemen voor ontspanning. Waar contact beperkt was tot het eigen gezin, mogen we nu opnieuw gaan werken, winkelen of een beperkte groep mensen bezoeken. Zij het telkens onder de voorwaarde dat we ons strikt houden aan de sociale afstand van 1,5M, regelmatig de handen wassen en niezen in de elleboogholte.

Met de versoepeling van de maatregelen neemt dus opnieuw het potentiële aantal contacten toe dat we dagelijks hebben. Maar niet alleen het aantal contacten neemt toe, ook de kans dat we in een situatie komen waar het onmogelijk is om de minimale afstand van 1,5M te bewaren.

Het belang van die afstand wordt duidelijk als we opnieuw kijken naar de manier waarop het virus zich verspreidt. Een persoon die het coronavirus draagt, stuurt bij het hoesten, niezen of spreken duizenden kleine druppeltjes de lucht in. Een enkele hoest kan tot 3000 druppels produceren. Zelfs door gewoon ‘stay healthy’ uit te spreken sproeien we duizenden druppels in het rond, volgens een recente studie. Een deel van die druppels zal verdampen. De grootste druppels komen terecht op oppervlakken in de onmiddellijke omgeving, terwijl de kleinste geruime tijd in de lucht kunnen blijven hangen. Vandaar het verhoogde risico in kleinere, gesloten ruimtes.

Dat is meteen ook de reden waarom het vandaag verplicht is in vele landen  – waaronder België – om een mondmasker te dragen op het openbaar vervoer. Andere landen zoals Tsjechië, Slovakije, Marokko, Turkije en Duitsland gaan nog verder en verplichten iedereen die buiten komt om een masker te dragen.

De kans stijgt dus dat naarmate meer mensen buiten komen, het ook moeilijk wordt om die 1,5M afstand te bewaren. En om in zo’n geval het risico op besmetting te verkleinen, wordt vandaag aangeraden om met z’n allen mondmaskers te dragen. Het masker houdt die hele kleine, vaak onzichtbare, vochtdruppels die tijdens het spreken of hoesten, niezen vrijkomen grotendeels tegen -zoals duidelijk wordt in de video uit diezelfde studie. Maar het effect wordt groter als twee personen op de kortere afstand elk aan mondmasker dragen. In dat geval houdt het masker druppels tegen bij het verlaten van de ene persoon, terwijl de druppels die toch nog aan het masker ontsnappen kunnen worden tegengehouden worden door het masker van de andere persoon. Bij een gesprek tussen twee mensen hebben ze dus allebei een direct voordeel bij het dragen van een masker.

Vergeet echter nooit dat de druppels ook op het oppervlak rondom vallen. En dat er altijd een risico is op besmetting door met de handen over zo’n oppervlak te gaan en vervolgens mond, neus of ogen aan te raken. Handenwassen blijft, naast de sociale afstand de belangrijkste basisregel.

De maskers waarover we het hier hebben, maken geen onderscheid in types. Aangezien elk type – goed aansluitend – masker druppels zal tegenhouden. De verschillende types maskers met elk hun eigenschappen bestaan natuurlijk wel en zullen we behandelen in onze volgende posts.